Louis Armstrong

Louis Daniel Armstrong werd waarschijnlijk op 4 augustus 1901 geboren in New Orleans. Zelf noemde hij lange tijd 4 juli 1900 als geboortedatum; de juistheid van de datum is veel besproken. Zijn moeder Mary 'Mayann' Albert was ongeveer zestien toen zij beviel en zijn vader William verliet het gezin kort daarna. Tot zijn vijfde werd hij door zijn grootmoeder opgevoed.

Hij groeide op in armoede in een ruwe buurt, 'the Battlefield', en bezocht de Fisk School for Boys. Als jongen werkte hij voor de Joods-Litouwse familie Karnoffsky, die hem hielp bij de aankoop van een cornet. Zijn latere herinneringen bevatten verhalen die niet altijd consistent zijn; biografen gaan daarom voorzichtig om met zijn autobiografische uitspraken.

In 1922 trok hij op uitnodiging van zijn mentor King Oliver naar Chicago, waar hij tweede cornet speelde in Olivers Creole Jazz Band. In april 1923 maakte hij zijn eerste opnamen voor Gennett Records. In 1924 trouwde hij met pianiste Lil Hardin, die hem aanspoorde een eigen stijl te ontwikkelen. Dat jaar ging hij naar New York om bij het orkest van Fletcher Henderson te spelen.

In 1925 keerde hij naar Chicago terug en vormde Louis Armstrong and his Hot Five, later uitgebreid tot de Hot Seven. Vanaf november 1925 verschenen hun opnamen, waaronder 'Potato Head Blues' en 'Cornet Chop Suey'. In 1928 volgden onder meer 'West End Blues' en het duet 'Weather Bird' met pianist Earl Hines. Het solospel van de trompettist werd het middelpunt van de jazz.

Armstrong begon te scatten, improviseren met nonsensklanken in plaats van tekst, en was een van de eersten die dit opnam, op 'Heebie Jeebies' (1926). De opname maakte de groep in de Verenigde Staten zeer bekend, hoewel zij zelden live optrad. Vanaf de jaren dertig werd hij ook zanger en filmacteur, en vanaf 1947 trad hij op met een kleine groep, de All Stars.

Armstrong groeide op in het gesegregeerde Zuiden van de Verenigde Staten, in een stad waar de jazz voortkwam uit zwarte muziektradities. In de jaren twintig trokken veel zwarte Amerikanen naar noordelijke steden als Chicago en New York, waar werk en uitgaansleven een groot publiek boden. In Chicago speelde hij eerst in het Lincoln Gardens, een zaal voor een zwart publiek.

In de jaren twintig verspreidden opnametechniek, radio en film de muziek; vanaf 1926 maakte elektrische opname een beter geluid mogelijk. Later, in de jaren vijftig en zestig, werd hij in de Koude Oorlog als 'ambassadeur' ingezet op door het State Department gesponsorde tournees, terwijl de burgerrechtenbeweging het debat over rassenscheiding aanwakkerde.

Met zijn solo's verschoof Armstrong de nadruk in de jazz van collectieve improvisatie naar solospel. Jonge trompettisten kochten zijn platen en leerden zijn solo's uit het hoofd, en ook saxofonist Coleman Hawkins werd in het orkest van Henderson door hem beïnvloed. Zijn rauwe stem en ritmische vrijheid werden een voorbeeld voor jazz- en popzangers, onder wie Bing Crosby.

Hij was een van de eerste Afro-Amerikaanse artiesten die een breed, ook wit en internationaal publiek bereikten. In 1937 presenteerde hij als eerste Afro-Amerikaan een door een sponsor betaalde landelijke radio-uitzending. In 1964 haalde hij met 'Hello, Dolly!' de eerste plaats in de Amerikaanse Hot 100 en verdrong hij The Beatles van de top; hij was toen 62 jaar.

In 1957 bekritiseerde hij in een interview in Grand Forks (North Dakota) gouverneur Faubus en president Eisenhower na de crisis rond de integratie van een school in Little Rock en kondigde hij aan een tournee door de Sovjet-Unie voor het State Department te annuleren. Jackie Robinson en Lena Horne steunden hem; een radiostation in Mississippi verbande zijn platen.

Armstrong overleed op 6 juli 1971 in zijn slaap aan een hartaanval, in zijn huis in Corona (Queens), waar hij sinds 1943 woonde. Hij werd begraven op Flushing Cemetery. Sinds 2003 is zijn huis een museum. Zijn opname 'Melancholy Blues' is opgenomen op de Voyager Golden Record.

'What a Wonderful World', geschreven door Bob Thiele en George David Weiss en door hem opgenomen op 16 augustus 1967, bereikte in april 1968 de eerste plaats in het Verenigd Koninkrijk. In de VS deed het nummer het aanvankelijk slecht, omdat de directeur van ABC Records het niet wilde promoten; na gebruik in de film 'Good Morning, Vietnam' bereikte het in 1988 de 32e plaats.

Zijn podiumpersoonlijkheid is onderwerp van debat. Veel musici van de naoorlogse bebopgeneratie zagen zijn vaudevilleachtige stijl als verouderd en soms als een vorm van 'Uncle Tom'-gedrag; jongere zwarte musici bekritiseerden ook dat hij voor gesegregeerd publiek speelde en zich weinig uitsprak over burgerrechten. Anderen wijzen op zijn vernieuwingen en zijn uitspraken uit 1957 als bewijs van een complexer beeld.