Harriet Tubman

Harriet Tubman werd rond 1822 als Araminta 'Minty' Ross in slavernij geboren in Dorchester County, aan de oostkust van Maryland. Haar ouders, Harriet 'Rit' Green en Ben Ross, werden door verschillende eigenaren als eigendom beschouwd. Drie van haar zussen werden aan plantages verder in het zuiden verkocht, wat het gezin uit elkaar scheurde.

Als kind werd zij verhuurd aan andere huishoudens, waar zij werd geslagen en zwaar werk moest doen. Als tiener werd zij door een opzichter met een zwaar gewicht tegen het hoofd geraakt; daarna had zij haar leven lang last van hoofdpijn, aanvallen van slaap en visioenen, die zij religieus duidde. Rond 1844 trouwde zij met John Tubman en nam zij de naam Harriet aan.

In 1849, na de dood van haar eigenaar en uit vrees om verkocht te worden, ontsnapte Tubman naar Philadelphia. Na de Fugitive Slave Act van 1850, die gevluchte mensen ook in het noorden onveilig maakte, bracht zij mensen verder naar Canada, met St. Catharines in Ontario als uitvalsbasis. Zij werkte daarbij samen met andere abolitionisten, onder wie William Still en Thomas Garrett.

Volgens historici die haar reizen hebben gereconstrueerd, keerde zij ongeveer dertien keer terug naar Maryland en hielp zij ongeveer zeventig mensen, onder wie familieleden, rechtstreeks te ontsnappen; tientallen anderen gaf zij aanwijzingen. Zij reisde meestal 's nachts en in de winter. Haar bijnaam 'Moses' verwees naar de Bijbelse bevrijder.

Tijdens de Burgeroorlog werkte Tubman voor het noordelijke leger in South Carolina als kok, verpleegster, verkenner en spion. Op 2 juni 1863 leidde zij met kolonel James Montgomery en zwarte soldaten van het 2nd South Carolina Volunteers een raid langs de Combahee River, waarbij meer dan 700 mensen werden bevrijd. Zij was daarmee een van de eerste vrouwen in de Amerikaanse geschiedenis die een gewapende militaire operatie mee leidde.

In het midden van de 19e eeuw waren de Verenigde Staten diep verdeeld over de slavernij, die in het zuiden de basis vormde van de plantage-economie. In 1860 leefden bijna vier miljoen mensen in slavernij. Het compromis van 1850 en de Fugitive Slave Act verplichtten ook noordelijke staten om gevluchte mensen terug te sturen, wat de spanningen vergrootte.

De abolitionistische beweging omvatte zwarte en witte activisten, religieuze groepen zoals de quakers en schrijvers als Frederick Douglass. Het netwerk dat bekend werd als de Underground Railroad was geen centrale organisatie, maar een los geheel van helpers, schuilplaatsen en routes. Vrouwen speelden er een belangrijke, maar lang onderbelichte rol in.

Tubmans reddingstochten bevrijdden direct tientallen mensen en maakten haar tot een bekende figuur in abolitionistische kringen. Met haar inlichtingenwerk en de Combahee River Raid droeg zij bij aan de oorlogvoering van de Unie in het zuiden, waar de bevrijding van tot slaaf gemaakte mensen ook een militair doel werd.

Ondanks haar diensten kreeg zij lange tijd geen militair pensioen. Pas in 1899 kreeg zij een verhoogd pensioen, mede als weduwe van haar tweede man, de oud-soldaat Nelson Davis. Na de oorlog zette zij zich in voor vrijgelaten mensen, voor het vrouwenkiesrecht en voor de zorg voor arme en oude zwarte Amerikanen.

Tubman overleed op 10 maart 1913 in Auburn, New York, in het tehuis voor ouderen dat zij op haar land had opgericht, en werd met militaire eer begraven. Biografieën van Sarah Bradford (1869 en 1886) maakten haar al tijdens haar leven bekend, maar bevatten ook overdrijvingen; latere historici, zoals Kate Clifford Larson, hebben haar leven met archiefonderzoek gereconstrueerd.

Zij geldt in de Verenigde Staten als een van de bekendste figuren uit de strijd tegen de slavernij. In Maryland en in Auburn zijn nationale historische parken aan haar gewijd. In 2016 maakte het ministerie van Financiën bekend dat haar portret op het biljet van 20 dollar zou komen; dat plan is nog niet uitgevoerd.